برای مشاهده یافته ها از کلید Enter و برای خروج از کلید Esc استفاده کنید.

والت یا کیف پول ارز دیجیتال چیست؟ هر آنچه که باید در مورد wallet بدانید

کیف پول ارز دیجیتال یا والت (wallet‎)، نرم‌افزاری است که مدیریت دارایی‌های دیجیتال از طریق آن انجام می‌شود و به افراد کمک می‌کند تا به راحتی وجوه خود را مبادله کرده و از امنیت تراکنش‌ها اطمینان حاصل کنند.

نحوه کارکرد و ذخیره‌سازی ارزهای دیجیتال چند تفاوت اساسی با ارزهای سنتی دارد. بر خلاف ارزهای سنتی، که به طور فیزیکی از یک کیف پول به کیف پول دیگر منتقل می‌شوند، رمزارزها همواره در یک دفتر کل بلاک‌چین وجود دارند. این دفتر شامل سوابق مربوط به کلیدهای خصوصی و عمومی می‌شود که توکن‌ها را کنترل می‌کنند.

اگرچه برای کار کردن با بیشتر کیف پول‌ها نیازی به دانستن کلید عمومی و خصوصی و نحوه عملکرد کیف پول ندارید، اما توصیه می‌شود که از اصول اولیه نحوه کار بلاک‌چین آگاهی داشته باشید تا از هک شدن کیف پول خود یا دادن اطلاعات حساس به افراد سودجو جلوگیری کنید.

کیف پول‌ بلاک‌چین چگونه کار می‌کند؟

کیف پول‌ها موجودی حساب شما را نشان می‌دهند، که شامل رمزارزها، توکن‌های غیرمثلی (NFT) و هرگونه دارایی دیجیتالی بر روی بلاک‌چین می‌شود. زمانی که یک کیف پول ایجاد می‌کنید، روی بلاک‌چین رمزارز مدنظر خود صاحب یک نود (گره) می‌شوید و یک کلید خصوصی و یک کلید عمومی در اختیار کیف پول شما قرار می‌گیرد.

می‌توانیم از ایمیل به عنوان مثالی برای درک بهتر نحوه کار این کلیدها استفاده کنیم. اگر بخواهید از شخصی ایمیل دریافت کنید، آدرس ایمیل خود را به او می‌دهید؛ اما دادن آدرس ایمیل به این معنا نیست که آن فرد می‌تواند از طرف حساب شما ایمیل ارسال کند. برای انجام این‌کار، به رمز عبور حساب ایمیل شما هم نیاز است. کیف ‌پول‌های بلاک‌چین از فرآیندی مشابه پیروی می‌کنند. کلید عمومی، مانند آدرس ایمیل شما است؛ می‌توانید آن را به هر کسی بدهید. هنگامی که کیف پول خود را ایجاد می‌کنید، یک کلید عمومی تولید می‌شود و می‌توانید برای دریافت وجه، آن را با هر کسی به اشتراک بگذارید.

در مقابل، کلید خصوصی بسیار محرمانه و شبیه به رمز عبور شما است؛ این کلید نباید در اختیار هیچ فرد دیگری قرار بگیرد. از این کلید برای انتقال وجوه از کیف پول شما استفاده می‌شود و هر کسی که به آن دسترسی داشته باشد، کنترل حساب شما را در دست دارد.

باید توجه داشت که موجودی و اطلاعات حساب شما بر روی بلاک‌چین قرار دارد، نه کیف پول. در واقع کیف پول‌ها نوعی رابط کاربری بین ما و بلاک‌چین هستند ‏و اصولا به کلیدهای خصوصی دسترسی ندارند.‏

کلید عمومی چیست؟

کلید عمومی به شما این امکان را می‌دهد تا به‌عنوان دریافت‌کننده در تراکنش‌های روی بلاک‌چین عمل کنید. کلید عمومی یک کد رمزنگاری‌شده است که با یک کلید خصوصی جفت می‌شود. هرچند که هر کسی می‌تواند رمزارزها را به کلید عمومی ارسال کند، اما شما برای “باز” کردن و اثبات اینکه صاحب رمزارزهای دریافت شده در تراکنش هستید، به کلید خصوصی نیاز دارید. کلید عمومی‌ای که به عنوان دریافت‌کننده تراکنش‌ها عمل می‌کند، معمولا یک آدرس عمومی است که فرم کوتاه‌شده همان کلید عمومی است.

بنابراین می‌توانید بدون نگرانی آدرس عمومی خود را با دیگران به اشتراک بگذارید. احتمالا آدرس عمومی را در صفحات حمایت مالی از تولیدکنندگان محتوا یا موسسات خیریه مختلف مشاهده کرده‌اید؛ در حالی که هرکسی می‌تواند کمک‌های مالی خود را به این آدرس‌ها ارسال کند، باز کردن قفل و دسترسی به وجوه اهدایی تنها با استفاده از کلید خصوصی امکان‌پذیر است.

کلید خصوصی چیست؟

کلید خصوصی به شما این امکان را می‌دهد که مالکیت خود را اثبات کرده یا وجوه متصل به کلید عمومی خود را خرج کنید. کلید خصوصی می‌تواند انواع مختلفی داشته باشد:

  • کد باینری ۲۵۶ کاراکتری
  • کد هگزادسیمال ۶۴ رقمی
  • کیو آر کد (QR Code)
  • عبارت‌ یادآور (Mnemonic phrase)

صرف نظر از شکل آن، کلید خصوصی یک عدد بسیار بزرگ است و این بزرگ بودن دلیل مهمی دارد. در حالی که شما می‌توانید با استفاده از یک کلید خصوصی، کلید عمومی را بازسازی کنید، انجام دادن این فرآیند به‌صورت معکوس به دلیل عملکرد یکطرفه “تابع دریچه‌دار” عملا غیرممکن است. تابع دریچه‌دار (trapdoor function)، تابعی یکطرفه است و با دریافت یک ورودی، یک خروجی منحصربه‌فرد تولید می‌کند، به طوری که ‏امکان معکوس کردن این فرآیند به لحاظ محاسباتی غیرممکن است.

“امضای دیجیتالی” تراکنش به چه معناست؟

برای اینکه ترکنش شما روی بلاک‌چین کامل شود، باید به صورت دیجیتالی امضا شود. هر تراکنش به‌طور کلی از سه مرحله تشکیل می‌شود:

  1. تراکنش با استفاده از کلید عمومی رمزگذاری می‌شود. این تراکنش را تنها با استفاده از کلید خصوصی می‌توان رمزگشایی کرد.
  2. در مرحله بعد، تراکنش با استفاده از کلید خصوصی امضا می‌شود، که ثابت می‌کند جزئیات تراکنش تغییر نکرده است. این امضای دیجیتال از طریق ترکیب کلید خصوصی با داده‌های ارسال‌شده در تراکنش ایجاد می‌شود.
  3. در نهایت، تراکنش با استفاده از کلید عمومی همراه آن، به‌عنوان یک تراکنش معتبر تایید شده و در بلاک‌چین ثبت می‌شود.

امضای دیجیتالی یک تراکنش، ثابت می‌کند که شما صاحب واقعی وجوه هستید. نودها تراکنش‌ها را به‌طور خودکار بررسی و تایید می‌کنند و هرگونه تراکنش بدون احراز هویت (امضای دیجیتال) توسط شبکه رد می‌شود.

عبارت بازیابی ۱۲ کلمه‌ای

عبارت بازیابی ۱۲ کلمه‌ای (۱۲-word recovery phrase) در عین اینکه ورود به کیف پول را برای شما آسان می‌کند، امنیت کیف پول را نیز به میزان قابل توجهی افزایش می‌دهد. عبارت ۱۲ کلمه‌ای، در هنگام ساخت کیف پول، همراه با جفت کلیدهای خصوصی / عمومی ایجاد می‌شود. اگرچه همه برنامه‌های ساخت کیف پول، یک عبارت ۱۲ کلمه‌ای را ارائه نمی‌دهند (برخی از آن‌ها به‌طور پیشفرض چنین عبارتی را تولید نمی‌کنند و برخی نیز یک عبارت ۲۴ کلمه‌ای ایجاد می‌کنند)، اما به‌طور کلی می‌توان برای هر کلید خصوصی، چنین عبارتی را ایجاد کرد. دلیل این امر این است که هر کلمه در عبارت ۱۲ کلمه‌ای، نشان‌دهنده بخش متفاوتی از کلید خصوصی است. در اینجا نمونه‌ای از یک عبارت ۱۲ کلمه‌ای را مشاهده می‌کنید:

jealous expect hundred young unlock disagree major siren surge acoustic machine catalog

وقتی عبارت ۱۲ کلمه‌ای را در نرم‌افزار کیف پول خود وارد می‌کنید، نرم‌افزار این کلمات را به عنوان بازنمایی کلید خصوصی شما تفسیر می‌کند. در واقع، عبارت ۱۲ کلمه‌ای از بسیاری جهات، ویژگی‌های اساسی کلید خصوصی را دارد، به همین دلیل:

  • می‌توان از آن برای وصل کردن یک کیف پول خاص به نرم‌افزار کیف پول استفاده کرد.
  • هرگز نباید به کسی نشان داده شود. مالک عبارت ۱۲ کلمه‌ای، مالک کیف پول است.

معمولا به دلیل امنیت بیشتر و کاربرد آسان‌تر، از عبارات ۱۲ کلمه‌ای بیشتر از کلیدهای خصوصی برای دسترسی به کیف پول استفاده می‌شود.

کاربرد این عبارت آسان‌تر است، زیرا تنها چیزی نیاز دارید بنویسید یا حفظ کنید، ۱۲ کلمه کوتاه است (این را با نوشتن یا حفظ کردن یک کلید خصوصی طولانی مقایسه کنید).

امنیت این عبارت بیشتر است، زیرا لازم نیست این عبارت را در کامپیوتر خود ذخیره کنید. می‌توانید آن را به خاطر سپرده یا روی یک کاغذ یادداشت کنید تا دیگر هیچکس شانسی برای کشف عبارت (و در نتیجه کلید خصوصی) شما نداشته باشد.

نکات مهم در امنیت کیف پول

نحوه محافظت از کیف پول شما به سه عنصر اساسی بستگی دارد:

  1. محافظت از کلیدهای خصوصی
  2. محافظت از عبارت بازیابی ۱۲ کلمه‌ای
  3. محافظت از کامپیوتر و گوشی در برابر بدافزارها

صرف‌نظر از نوع کیف پولی که استفاده می‌کنید، کلید خصوصی و عبارت بازیابی هرگز نباید افشا شود. بیشتر روش‌هایی که برای محافظت از حساب‌های آنلاین استفاده می‌شوند، برای کیف پول‌های رمزارز نیز مفید هستند. بنابراین، توصیه می‌شود:

  • از گذرواژه‌های پیچیده استفاده کنید
  • از وارد شدن به وب‌سایت‌هایی که از پروتکل HTTPS استفاده نمی‌کنند خودداری کنید
  • از احراز هویت دومرحله‌ای (۲FA) کمک بگیرید

استفاده از چندین پلتفرم (گوشی، کامپیوتر، مرورگر و..)، تا زمانی که گذرواژه‌های انتخاب شده به اندازه کافی پیچیده و متفاوت از هم باشند، خطری ندارد.

چرا برای نگهداری NFTها به کیف پول بلاک‌چین نیاز داریم؟

هرچند که کیف پول‌ها در ابتدا به عنوان برنامه‌هایی برای ارسال و دریافت رمزارزها شروع به کار کردند، اما ظهور توکن‌های غیرمثلی (NFT) و امور مالی غیرمتمرکز (DeFi) باعث شد که بسیاری از کیف پول‌ها امکان دسترسی امن به NFTها را نیز برای کاربران فراهم کنند. از آنجا توکن‌های غیرمثلی نیز نوعی توکن هستند، کیف پول‌ها می‌توانند به شما اجازه دهند تا به دارایی‌های ذخیره‌شده خود در بلاک‌چین دسترسی پیدا کنید. کیف پول‌هایی که از استانداردهای توکن‌های غیرمثلی پشتیبانی می‌کنند، امکان دسترسی امن به NFTهای شما را فراهم کرده و از آن‌ها محافظت می‌کنند. کیف پول نشان‌دهنده مالکیت شما بر دارایی‌های دیجیتال‌تان است و هرکسی که کلیدهای کیف پول را در اختیار دارد، دارایی‌ها را کنترل می‌کند. کیف پول‌های نرم‌افزاری در قالب افزونه مرورگر وب (Extention)، نرم‌افزارهای کامپیوتری و اپلیکیشن‌های موبایلی عرضه می‌شوند و بسیاری از آن‌ها، مانند کیف پول محبوب متامسک (MetaMask)، هر سه نوع را ارائه می‌دهند.

بهترین کیف پول‌ها برای نگهداری NFT

اگر نمی‌دانید برای نگهداری دارایی‌های دیجیتال خود از کدام کیف پول استفاده کنید، می‌توانید به سراغ یکی از گزینه‌های رایج و قابل اعتماد بروید. هرچند هر کیف پول ویژگی‌های خاص خود را دارد، اما بسیاری از کاربران کیف پول متامسک را برای استفاده در کامپیوتر و کیف پول تراست ولت را برای استفاده در گوشی موبایل انتخاب می‌کنند.

در ادامه به معرفی سه مورد از بهترین کیف پول‌های دیجیتال، با قابلیت پشتیبانی از NFT، می‌پردازیم:

  • متامسک (MetaMask): یک کیف پول مبتنی بر اتریوم با قدرت و انعطاف‌پذیری بی‌نظیر. متامسک محبوب‌ترین کیف پول وب ۳ و یکی از قدیمی‌ترین بازیگران صنعت رمزارزها است. برای ساخت والت متامسک در enfties می‌توانید به مقاله ” چگونه کیف پول متامسک بسازیم” مراجعه کنید.
  • تراست ولت (TrustWallet): یک کیف پول غیرحضانتی (non-custodial) برای موبایل که کلید خصوصی شما را با یک لایه امنیتی اضافی به‌صورت محلی ذخیره می‌کند.
  • بیتسکی (Bitski): یک کیف پول با کاربری آسان و مبتنی بر اتریوم ‏که به کاربران امکان می‌دهد تنها با استفاده از ایمیل و رمز عبور ثبت نام کرده و از هر دستگاهی به کیف پول خود دسترسی پیدا کنند.

نتیجه‌گیری

شاید ساده‌ترین پاسخ به این سوال که “والت یا کیف پول ارز دیجیتال چیست” این باشد که این کیف پول مانند یک حساب بانکی رمزنگاری‌شده است که فقط و  فقط شما آن را کنترل می‌کنید. کیف پول‌های نرم افزاری (یا گرم) برای راحتی در استفاده ساخته شده‌اند، در حالی که کیف پول‌های سخت افزاری (یا سرد) برای امنیت بیشتر ساخته شده‌اند. برای شروع، باید تحقیق کنید که کدام نوع کیف پول برای شما مناسب‌تر است. برای این کار بایستی در مورد مسائلی مانند هزینه موردنظر خود و سطح امنیتی که به آن نیاز دارید تحقیق کنید.

اکثر کارشناسان معتقدند استفاده از کیف پول‌های سخت افزاری برای کسانی که ‏ مبالغ هنگفتی به شکل رمزارز در اختیار دارند و قصد دارند به صورت جدی روی رمزارزها سرمایه‌گذاری کنند، ضروری است؛ استفاده از این کیف پول‌ها، یکی از بهترین راه‌ها برای در اختیار گرفتن مالکیت کلیدهای خصوصی شما است. یادگیری استفاده از این کیف پول‌ها ممکن است برای مبتدیان کمی طول بکشد، اما انجام این کار و امنیتی که به شما ارائه می‌دهند، ارزش وقت و هزینه‌ای که صرفشان می‌کنید را دارد.